Udruženje građana iRevolucija u saradnji sa nezavisnim stručnjacima Ljiljanom Dekić, Aleksandrom TripićStanković i Dejanom Lekić iz Ekstremne ekologije pokrenulo je platformu Pozari.org, novu veb aplikaciju namenjenu praćenju rizika od požara na otvorenom prostoru, sa ciljem da institucijama, medijima, građanima i organizacijama omogući jednostavan pristup podacima koji mogu doprineti prevenciji i boljem razumevanju opasnosti od izbijanja požara.
“Pozari.org preuzima satelitske podatke o aktivnim žarištima sa NASA FIRMS/VIIRS sistema i ukršta ih sa meteorološkim podacima (temperatura, vlažnost, vetar, padavine) sa oko 24 regionalne stanice javno dostupnim podacima sa Open-Meteo platforme. Ovi podaci se pretvaraju u 9 ključnih parametara koje analizira Random Forest model mašinskog učenja – ansambl od 500 stabala odlučivanja, treniran na istorijskim podacima o požarima na Balkanu iz perioda 2015–2024. Model za svaku tačku na mapi izračunava verovatnoću izbijanja požara, sa tačnošću predviđanja (AUC) od 0,94, i rezultate prikazuje kao toplotnu mapu rizika. Na osnovu trenutne brzine i pravca vetra, aplikacija dodatno obračunava širenje aktivnih požara u narednih 6 i 12 sati. Aplikacija koristi interni model računanja – standardni Canadian Fire Weather Index iz meteoroloških ulaza, a zatim ga povezuje sa NASA FIRMS detekcijama, približnom udaljenošću od aktivnih žarišta, nagibom terena i korekcijama intenziteta širenja, dok je drugi model baziran na sloju koji dolazi iz javnog Copernicus EFFIS WMS servisa i predstavlja evropski Fire Weather Index signal zasnovan na ECMWF produktima. Rad aplikacije pokriva teritoriju Balkana za šest zemalja: Srbija, Bosna i Hercegovina, Hrvatska, Crna Gora, Slovenija i Severna Makedonija. Aplikacija uključuje i sloj deponija iz otvorenog skupa podataka „Deponije – sanitarne, nesanitarne i divlje” Agencije za zaštitu životne sredine, preuzet iz Nacionalnog registra izvora zagađivanja. Sloj razlikuje sanitarne, nesanitarne i divlje deponije i prikazuje lokaciju, tip, godinu podataka, procenjene količine otpada, površinu smetlišta i status kao što su aktivno odlaganje ili ponavljanje divljeg odlaganja. Istovremeno, aplikacija uključuje i sloj pokrivenosti zemljišta kao referentnu kontekstualnu informaciju za procenu rizika. Tip vegetacije je jedan od najjačih ne-meteoroloških faktora požarne opasnosti, Posebna pažnja posvećena je jednostavnom korisničkom interfejsu, kako bi podaci bili razumljivi i dostupni široj javnosti, bez potrebe za stručnim predznanjem. Platforma omogućava pregled trenutnih uslova, procene rizika i drugih relevantnih indikatora koji mogu biti od značaja u periodima povećane opasnosti od požara. Pozari.org razvijen je sa idejom da doprinese jačanju otvorenih podataka, transparentnosti i korišćenju savremenih digitalnih tehnologija u oblasti zaštite životne sredine i upravljanja rizicima. Platforma je dostupna na adresi: https://pozari.org Pozivamo građane, stručnu javnost, predstavnike institucija, medije i organizacije civilnog društva da koriste aplikaciju.”
iRevolucija
