Autorskim projektom novosadskog Pozorišta Promena, dokumentarnom predstavom „Sve dok govorimo o ljubavi” u kojoj igraju Valjevka Doroteja Vuković i Ivan Petrušinski, otvoren je jubilarni, 20. Abrofest. Usledile su premijere Gradskog pozorišta „Abrašević” „Džepovi puni kamenja” i „Siroti mali hrčki” u režiji Miroslava Trifunovića, kao i beogradska predstava „I crvi su u modi” umesto prvobitno najavljene predstave „Šine” čiju režiju potpisuje i Valjevac Nebojša Milovanović. Osim ovog jubileja, valjevski pozorišni festival je obeležio i 40 godina od prvog izdanja, a sve to dešava se u godini velikog jubileja, 120 godina „Abraševića”, podseća reditelj Miroslav Trifunović.
“Davne 1985. godine mi, sasvim mladi, odlučili smo da napravimo Abrofest koji će se dešavati na sceni zajedno sa publikom, i tada smo imali čak 5 premijera, među kojima je i “Audijencija” u kojoj su igrali Veca Andrić i Zoran Milić u Valjevskoj pivari. Naredne godine radimo jedan veliki iskorak, pojavljuje se nova generacija mladih glumaca, idemo u Petničku pećinu i pravimo “Lepoticu i zver”, jedan kritički komad o liberalnom kapitalizmu. Pojavljuju se mladi glumci Katarina Vićentijević, Mrijana Vićentijević, Marija Jevtić, scenograf u “Ateljeu 2012”, Zoran Čosić, koji će otići u Narodno pozorište, Željka Golubović, arhitekta, Zoran Stefanović, mladi dramaturg iz Loznice, Željko Mitrović Pinta koji će završiti Akademiju, a danas je profesor u Banjaluci. Na trećem izdanju debituje Nenad Jezdić, radimo “Golubnjaču”, “Paklenu pomiorandžu”,”Razvijni put Bore Šnajdera”, a naredne godine imamo četiri predstave, a po prvi put se uključuje i Dramski studio Valjevske gimnazije sa predstavom “Slučajevi”. Nakon toga usled raznih okolnosti u Abraševiću, što kadrovski, što organizacionih, što finansijskih, imamo prekid i u to vreme radimo predstave sa Dramskim studijom, kao što su “Društvo mrtvih pesnika”, “Tikve” u kojima igraju gimnazijalci iz kojih se rađa nova generacija glumaca poput Nikole Vujovića, Nebojše Milovanovića, Nebojše Savića, Ivana Cerovića i drugih, ali i glumci iz “Abraševića” – Veroljub Veca Andrić, Branko Antonić, Goranka Kalember Lučić, Ljubivoje Bube Marković, Milivoje Milinković i drugi. U to vreme Veroljub Veca Andrić pravi prvo privatno profesionalno pozorište u Srbiji “Mala scena”. Sa tim predstavama smo učestvovali na profesionalnim festivalima u Pirotu, Šapcu, Kragujevcu, osvajali nagrade, a Veca je dobio nagradu “Sima Krstović” kao najbolji glumac profesionalac u srpskim pozorištima na festivalu “Joakim Vujić” i to je najvića glumačka nagrada koju je dosad iko dobio u Valjevu. Onda se 2005. godine vraćamo “Abraševiću” kao matici, jer se tada obeležava 100 godina postojanja i radimo “Seobe” udruženim snagama Male scene, Dramskog studija i Abraševića i osvajamo nagrade u Kuli i Trebinju, a potom i “Gospođu ministarsku”, pa “Razvojni put Bore Šnajdera”. Onda dolazi 2010. godina i odlučujemo da obnovimo Abrofest. Radimo “Leptiricu”, “Kako nastaje pozarište”, “Slučajevi”, nismo imali gostujuće predstave, ali smo imali profesionalne glumce – Ognjen Petković, Stefan i Bogdan Trifunović, Kaća Vićentijević, Kaća Ilić, Aleksandar Lazić, Zoran Ćosić… I počinjemo da gradimo Abrofest iz godine u godinu”, podsetio je Miroslav Trifunović na proteklih 40 godina pozorišnog života Valjeva.
Kako otkriva, ideja kojom se vode poslednjih godina je da na repertoaru imaju jednu duhovitu komediju, farsu, koja ima dubinu, sadržaj, ali će biti dostupna i publici. Sa druge strane, radi se i komad koji je neko, kako kaže, otkriće pozorišta, kao što su ove godine bili “Džepovi puni kamenja”, “Antigona u Njujorku”, “Draga Jelena Sergejevna”, oštri komadi, koji imaju političku težinu, bez podilaženja publici. Paralelno su rađeni i klasični komadi poput “Balkanskog špijuna” prošle godine, “Profesionalca” pre toga, a ove godine “Siroti mali hrčki”, predstave koje pored kvaliteta i ozbiljnosti teme, imaju i odgovor publike sa druge strane i dug život.
“Mi se sada nalazimo na raskrsnici 20. Abrofesta. Ono što je najvažnije je da smo naše dve predstave sačuvali i uveli praksu da svake godine dovodimo diplomske predstave sa akademija iz Novog Sada i Beograda, unazada gotovo punu deceniju. Za ovogodišnji festival je važno da smo radili dva neobična teksta “Džepovi puni kamenja” i “Siroti mali hrčki” kroz koje se provlači lajt motiv festivala – da se zapravo iza velikih duštvenih turbulencija nalazi nešto što je mnogo važnije, nešto na šta malo ljudi obraća pražnju, a to su sudbine malih ljudi. Oni su ti koji proizvode turbulencije koje ruše ne samo države, već svet. Mi imamo iluziju da su Trampovi, Putini i ostali gospodari sveta, a zapravo mali ljudi su ti koji braneći svoje živote, svoje pravo na život, proživljavajući teške sudbine, zapravo donose promene. U ove dve predstave “Abrašević” je ponovo došao na svojih 20 ljudi, što je jedna ozbiljna osnova.Ono što je najveća vrednost ovog 20. Abrofesta pored uobičajeno prisne atmosfere, divne Valjevske publike, lepe razmene energije, lepe atmosfere u radu, to je ono što smo mi uspeli da i ansambl dobije neke nove prvake, kao što su Petar Ninić koji već ima ozbiljno glumačko iskustvo, Aca Lukić, Filip Stanić, Jana Zdravković, Ljuba Popović, uz doajene, Goranku Lučić Kalember, BrankaAntonića, Boška Milića, Miroslava Mandića, a tu je i generacija od šest, sedam epizodista koji su poputno nova lica i nova osveženja”, ukazao je Trifunović i otkrio želje i težnje za festivale koje dolaze.
“U mom snu voleo bih kad bi Dule Arsenić, Branka Šišinački i ja bili neka vrsta nekakvog umetičkog saveta, nekim novim mladim autorima, mladim rediteljima, a ima ih. Strahinja Antonić je svojevremeno radio “Mandragolu”, Ivan Pantelić radio “Klinč”, Stefan Trifunović “Bure Baruta”, to su bili rediteljski izleti mladih Valjevaca. Scenografiju su radili mladi valjevski slikari Željko Vitorović i Milan Hrnjazović, kostimografije Đurđa Đurđević i Jelena Marković. Muziku je pre par godina radio Srđan Lazić, ono što je nekada radio Voja Milutinović. San mi je da učestvujemo u repertoarskom osmišljavanju, a da u autorskom smislu prepustimo šansu mlađima”, rekao je po završetku jubilarnog, 20. Abrofesta reditelj Miroslav Trifunović.
Predstava “Siroti mali hrčki” / Foto Dragan Krunić
On je izrazio i žal što je “Abrašević” izgubio saradnju sa Valjevskom gimnazijom čiji je Dramski studio svojevremeno bio baza iz koje su izlazili sjajni glumci. Osim toga ukazao je i na to da su u najbolje vreme “Abraševića” umetnički savet činili najugledniji Valjevci, eminentni stručnjaci u svojim profesijama, a to danas ne postoji.
“Osim toga, situacija u Valjevu je dosta tužna u institucijama, to ne da da se ide napred. Novac je u najvećoj meri upotrebljen za ogroman broj birokratskih plata, dok je minimalan deo usmeren na programe. Ja ne msilim da ti ljudi imaju velike plate, ali je previše ljudi zaposleno u tom birokratskom sektoru. Valjevo nema ni dobrog gradskog sekretara za kulturu. U ovom gradu ima ljudi, ali mora da se radi i mora da se radi sa ambicijom, a ja se bojim da se ovaj grad vodi po inerciji, bez ikakvih ambicija”, zaključio je Trifunović.
B. M.