U Modernoj galeriji u Valjevu otvorena je izložba „Iz kolekcije Moderne galerije Valjevo – slike, skulpture, crteži i grafike (3)”, koja publici predstavlja izbor dela iz bogatog fonda ove ustanove i istovremeno podseća na istoriju njenog nastanka, razvoja i prepoznatljivog izlagačkog koncepta. Nakon izložbi iz kolekcije priređenih 2014. i 2016. godine, pred publikom je novi izbor dela koji svedoči o razvoju zbirke nastajale gotovo četiri decenije. Kako je rečeno na otvaranju izložbe, cilj ove postavke je da segmenti zbirke, koji najveći deo vremena provode u depoima, budu predstavljeni u izložbenom prostoru i učinjeni dostupnim publici, kao treća izložba u nizu u okviru ciklusa „Iz kolekcije Moderne galerije Valjevo”.
Istoričarka umetnosti i kustos Moderne galerije Jelena Matić istakla dje u govoru na svečanosti otvaranja ove izložbe da postavka nije samo presek zbirke, već svedočanstvo o istoriji jedne institucije, stvaralačkom pregalaštvu umetnika druge polovine 20. i prvih decenija 21. veka, kao i o nastojanju istorije umetnosti da pronađe pojmove kojima će savremenu umetnost učiniti razumljivijom. Matić je navela da današnju zbirku čine tri celine – „Zbirka slika i crteža Ljubomira Ljube Popovića”, „Poklon-zbirka umetnika i kolekcionara” i „Zbirka slika i crteža Lidije Macure” – ističući da je reč o istorijskom svedočanstvu izložbene delatnosti galerije i humanističkih nastojanja pojedinaca i institucija.
„Upoznavanje sa umetničko–istorijskim nasleđem poverenim galeriji na čuvanje i istraživanje bio je primarni cilj i ove izložbe. To istraživanje se kreće od tumačenja umetničkog nasleđa prošlih epoha, mimetičkih i predstavljackih svojstava likovnih umetnosti do tumačenja promena koje su za pojam umetnost donele istorijske avangarde”, rekla je Jelena Matić.
Ona je podsetila da je Moderna galerija Valjevo zvanično počela sa radom 27. novembra 1985. godine, otvaranjem prve izložbe posvećene slikarstvu jugoslovenskog perioda (1953-1963) Ljube Popovića, kada je umetnik galeriji poklonio 54 crteža i četiri slike iz tog perioda, koji su postali osnova za formiranje zbirke. Zbirka je kasnije uvećavana poklonima umetnika, kolekcionara i institucija, kao i otkupima Ministarstva kulture i Grada Valjeva.
Govoreći o profilu izlagačkog programa, Matić je podsetila na stav Ljube Popovića da je zajednički imenitelj programa „neobično”, uz ocenu da je Moderna galerija „van mode i svetskih hitova”, kao i na tumačenja Dragoša Kalajića da jezgro programa čine izložbe Mediale i njoj bliskih umetničkih krugova, kao i autora duhovno i estetski srodnih poetika.
Prema njenim rečima, od osnivanja galerije primetno je nastojanje da se program profiliše i definiše njegova posebnost, pri čemu je izložbena praksa često podrazumevala vraćanje opusima i ranim radovima etabliranih ili zaboravljenih umetnika, više nego insistiranje na aktuelnim umetničkim tokovima.
„Sa jedne strane, Galerija nije išla tragom izlaganja, u modernističkom smislu, progresivnih umetničkih ideja, te stoga je njena savremenost, koja se krije u etimologiji prideva „moderna”, počivala više na vraćanju opusima i ranim radovima etabliranih ili zaboravljenih umetnika, nego na otkrivanju novih fenomena u likovnom stvaralaštvu. Sa druge strane, u terminima korišćenim da se opišu prakse umetnika uočljivo je nastojanje da se pronađe neka vrsta spone koja bi ukazivala na zajedničko svojstvo, ako ne na pripadnost jednom jasno diferenciranom umetničkom pravcu. Kategorijama predmetnog i fantastičnog utvrđena je spona koja omogućava da se razume najveći deo umetničkog stvaralaštva predstavljenog u Galeriji. One nisu ograničenje, već pokušaj da se pronađe zajednički jezik za tumačenje različitih umetničkih poetika”, kazala je istoričarka umetnosti Jelena Matić.
Direktorka Moderne galerije Valjevo Marija Đurić istakla je na otvaranju da izložba nastavlja kontinuitet predstavljanja umetničkog fonda institucije, naglasivši da zbirka nije zatvoren sistem, već živa celina koja se kontinuirano dopunjuje i dobija nova značenja.
“Kolekcija koju predstavljamo nastajala je decenijama promišljenim otkupima, poklonima umetnika i darodavaca, kao i poverenjem koje su autori ukazali našoj instituciji. Svako delo u ovoj zbirci predstavlja deo jedne veće celine, svedočanstvo umetničkih poetika i vremena u kojem su nastajale i ljudi koji su ih stvarali”, istakla je Marija Đurić.
Posetioci imaju priliku da vide radove brojnih umetnika, među kojima su Ljuba Popović, njegova ćerka Adriana Popović, Bogoljub Arsenijević, Branko Miljuš, Dobri Stojanović, Dragan Lubarda, Dragoslav Živković, Jovan Sivački, Kosta Bunuševac, Kristina Pirković, Lidija Macura, Ljubica Mrkalj, Ljubodrag Janković Jale, Marina Nakićenović, Milan Tucović, Miloš Šobajić, Mihailo Đoković Tikalo, Olja Ivanjicki, Svetozar Samurović, Siniša Vuković, Slavko Krunić, Uroš Tošković i drugi.
Izložba „Iz kolekcije Moderne galerije Valjevo – slike, skulpture, crteži i grafike (3)” otvorena je do 13. septembra 2026. godine.
